İstanbul’un Çemberlitaş semtinin modern kalabalığı içinde cesurca yükselen **Çemberlitaş Sütunu**, bir zamanlar Roma imparatorluk forumunun tam merkezindeydi. İlk dikildiği günden bu yana, neredeyse bin yedi yüz yıldır dikkatleri üzerine çekmeye devam eder.
İstanbul’un Çemberlitaş semtinin modern kalabalığı içinde cesurca yükselen Çemberlitaş Sütunu, bir zamanlar Roma imparatorluk forumunun tam merkezindeydi. İlk dikildiği günden bu yana, neredeyse bin yedi yüz yıldır dikkatleri üzerine çekmeye devam eder.
Sütun, üç yüz otuz yılında Büyük Konstantin tarafından, yeni başkent Nova Roma’nın kuruluşunu kutlamak için dikildi. Şehir kısa sürede Konstantinopolis adıyla anılmaya başladı. Sütun, kentin hem manevi hem de siyasi kalbini işaret ediyordu. Zirvesinde ise güneş tanrısı Apollon gibi tasvir edilmiş, bronzdan dev bir Konstantin heykeli duruyor ve yeni imparatorluğuna bakıyordu.
Bizans döneminde sütun yalnızca bir anıt değildi. İlahi otoritenin ve imparatorluk kaderinin önemli bir sembolüydü. Konstantin Forumu’nu taşıyan bu sütun,
törensel meydanın merkezindeydi. İçinde kutsal emanetlerin bulunduğuna inanılırdı. Gerçek Haç’ın, Nuh’un baltasının ve şehri kötülükten koruduğuna inanılan başka efsanevi eşyaların burada saklandığı düşünülürdü.
Video hikayelerinin ötesine geçin—İstanbul'un en büyük müzelerini ve tarihi semtlerini çevrimdışı GPS ve yapay zeka sesli rehberlerle gezin.
Sütun, 330 yılında Büyük Konstantin tarafından, yeni başkent Nova Roma'nın (daha sonra Konstantinopolis) kuruluşunu kutlamak amacıyla dikilmiştir. Zirvesinde, güneş tanrısı Apollon gibi tasvir edilmiş, bronzdan bir Konstantin heykeli bulunuyordu.
Bizans döneminde sütun, ilahi otoritenin ve imparatorluk kaderinin önemli bir sembolüydü. İmparatorların selamlandığı, alayların ilerlediği törensel meydanın merkezindeydi. İçinde Gerçek Haç ve Nuh'un baltası gibi kutsal emanetlerin olduğuna inanılırdı.
Sütun, 1779 yılındaki büyük yangında kaidesi zarar görünce demir çemberlerle güçlendirilmiştir. Bu nedenle Türkçede "Çemberlitaş", yani "çemberlenmiş taş" adıyla anılmaya başlamıştır. Osmanlılar fetihten sonra sütunu yıkmamış, bir işaret noktası olarak korumuşlardır.
Bugün bir metro istasyonu ve çarşıların üzerinde yükselen sütun, rüzgâr, yangın ve depremlere rağmen dimdik ayaktadır. Şehrin ruhunun bir parçası olarak görülen bu yapı, Konstantinopolis'in doğduğu anı hatırlatan sessiz, dirençli ve zamansız bir tanıktır.
Osmanlı İstanbul’unun kubbeleri ve minareleri henüz ufku süslemeye başlamadan önce, kadim şehrin kalbi bambaşka bir yerde atıyordu. **Konstantinopolis Hipodromu…** Üçüncü yüzyılın başlarında **Roma İmparatoru Septimius Severus** tarafından inşa edilen ve dördüncü yüzyılda **Büyük Konstantin** tarafından genişletilen bu alan, yalnızca bir arena değildi. **İmparatorlukların kaderinin dans ettiği büyük bir sahneydi.**
Günümüz İstanbul’unun hareketli sokaklarının altında unutulmuş bir dünya gizlidir. Bir zamanlar kudretli bir imparatorluğun tören merkezi olan **Büyük Konstantinopolis Sarayı**, bugün mozaikler, gölgeler ve kalıntılar aracılığıyla fısıldar. Bu, yok olmuş bir şaheserin hikâyesidir. Yükselişi, çöküşü ve bugün hâlâ soluk alan sessiz parçaları.
İstanbul’un tarihi yarımadasında, Marmara Denizi’nin yakınlarında yer alan **Küçük Ayasofya**, bir zamanlar **Aziz Sergios ve Bakhos Kilisesi** olarak biliniyordu. Yapı, beş yüz yirmi yedi ile beş yüz otuz altı yılları arasında İmparator **Iustinianus** tarafından inşa edildi. Bu dönem, onun kısa süre sonra büyük Ayasofya’yı yaptırmasından hemen öncesine denk gelir. Pek çok açıdan bu kilise, Ayasofya için **bir deneme modeli** niteliği taşıyordu. Merkezi kubbesi ve yenilikçi mekânsal düzeni, Bizans’ın mimari şaheseri olacak yapının adeta habercisi gibiydi.
